‘Gấu’ Nga quay trở lại Việt Nam

Huệ Đăng chuyển ngữ, CTV Phía Trước
GS Carl Thayer, The Diplomat

Vào ngày 12 tháng Mười một vừa qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có chuyến thăm tới Hà Nội để thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam được hai nước thành lập vào năm ngoái. Đây là chuyến thăm thứ ba của Putin tới Việt Nam và thứ hai kể từ khi ông trở lại Văn phòng Tổng thống Liên bang Nga.

pm-nguyen-tan-dung-r-and-russian-president-v-putin-ha-noi-november-12-2013Putin đã gặp ba lãnh đạo hàng đầu của Việt Nam – Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng. Kết thúc chuyến thăm, hai bên đã đạt được sự đồng thuận, kí kết tổng cộng mười bảy hiệp định song phương, trong đó có năm văn bản được kí kết ở các lĩnh vực dầu khí và năng lượng. Các thỏa thuận này phản ánh những dấu hiệu khá tích cực trên các lĩnh vực khác nhau giữa mối quan hệ hai nước kể từ sau Liên Xô cũ sụp đổ.

Vào tháng Ba năm 2001, Liên bang Nga đã trở thành đối tác chiến lược đầu tiên của Việt Nam. Tại thời điểm đó, hai bên đã vạch ra tám lĩnh vực hợp tác chính giữa hai nước: Chính trị – ngoại giao, dầu khí, thủy điện, năng lượng hạt nhân, thương mại và đầu tư, khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, văn hóa và du lịch, công nghệ và thiết bị quân sự.

Điều 8 của Hiệp định về đối tác chiến lược đã xác định rặng, “Hai bên sẽ tăng cường hợp tác trong lĩnh vực thiết bị khí tài quân sự để đáp ứng nhu cầu cần thiết của Việt Nam và Liên bang Nga mà không liên quan đến nước thứ ba”.

Giữa năm 2001 và 2008, quan hệ song phương giữa hai nước bị hạn chế do nền kinh tế Nga đang trong giai đoạn đi xuống, và trong thực tế thì mối quan hệ đối tác chiến lược Việt – Nga có nền tảng khá mỏng. Từ năm 2008, Nga đã lấy lại sự ổn định nền kinh tế và chính trị của mình bởi sự gia tăng trữ lượng dầu khí và khí đốt. Nga đã tìm kiếm các cơ hội phát triển thị trường ở Việt Nam và thúc đẩy liên kết giao thông vận tải giữa Việt Nam và vùng Viễn Đông của Nga.

Việc giao dịch vũ khí – khí tài quân sự giữa Việt Nam và Nga đã sớm trở thành phần quan trọng trong quan hệ đối tác chiến lược. Từ năm 2008 đến năm 2012, Hải quân Quân đội nhân Dân Việt Nam đã nhận bàn giao hai tàu khu trục tên lửa dẫn Gepard và 4 tàu tuần tra nhanh loại Svetlyak. Ngoài ra, Hải quân cũng mua 40 tên lửa Yakhont/SS-N-26 và 400 tên lửa Kh-35 Uran/SS-N-25 chống tàu. Trong năm 2009, Việt Nam đã ký hợp đồng mua 6 tàu ngầm 636 Varshavyanka (Kilo) hiện đại do Nga sản xuất.

Về lực lượng không quân và phòng không không quân, Việt Nam cũng đã nhận 20 máy bay chiến đấu Su-30MK2V trang bị tên lửa hành trình chống tàu Kh-59MK, 100 tên lửa không đối không tầm ngắn 100 R-73 (AA- 11 Archer), 200 tên lửa đất đối không 9M311/SA-19 Grison, hai tổ hợp tên lửa S-300PMU, 4 hệ thống ra-đa phòng không Kolchnya và ba bộ định vị vô tuyến thụ động Vera. Ngoài ra, Việt Nam cũng đã nhận hai tổ hợp lên lửa phòng thủ bờ biển K-300P Bastion.

Từ năm 2012, Việt Nam đã đặt hàng hơn 12 máy bay Su-30MK2s và hai tàu khu trục nhỏ lớp Gepard 3.9 dành cho công tác chiến đấu chống tàu ngầm. Nga cũng đã nhận hợp đồng xây dựng cơ sở quân sự bảo trì và sửa chữa tàu tại Vịnh Cam Ranh.

Vào đêm trước chuyến viếng thăm của ông Putin tới Việt Nam. Nga đã tải tàu ngầm Kilo đầu tiên mà Việt Nam đặt mua để giao cho nước này. Nga cũng tuyên bố sẽ bàn giao một trung tâm đào tạo phi hành đoàn tàu ngầm, dự kiến sẽ được xây dựng trong khu vực Vịnh Cam Ranh vào tháng Giêng năm 2014.

Vào lúc kết thúc chuyến viếng thăm của ông Putin trong tháng này, một Tuyên bố Chung được đưa ra đề cập đến thỏa thuận về hợp tác quốc phòng đã đạt được mà không được tiết lộ cho giới báo chí. Phương tiện truyền thông và báo chí chỉ ra rằng, Nga sẽ tập trung vào việc cung cấp, phát triển vũ khí và thiết bị quân sự mà đã bán cho Việt Nam. Ngoài ra, Nga cũng sẽ chuyển giao công nghệ quân sự cho Việt Nam để có thể cùng Việt Nam hợp tác sản xuất. Ví dụ, Việt Nam và Nga sẽ hợp tác sản xuất tên lửa hành trình chống tàu Uran (SS-N-25 Switchblade).

Trong bài trả lời phỏng vấn ngày mùng 9 tháng Mười một, đêm trước khi Putin sang thăm Việt Nam, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang kêu gọi hai nước “tăng cường hợp tác quân sự, nâng lên tầm cao mới”. Để tạo ra “các bước đột phá mới“ trong quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, hai nước cũng cần “hợp tác trong lĩnh vực kinh tế, liên doanh sản xuất, nghiên cứu, thiết lập các trung tâm dịch vụ, dịch vụ bán hàng và xuất khẩu sang các nước khác”.

Tổng thống Putin, trong một tuyên bố đưa ra trước khi đến Hà Nội, cũng đã lưu ý rằng “quân sự và hợp tác kỹ thuật giữa hai nước đã được thực hiện theo chiều hướng hoàn toàn mới. Nó không còn giới hạn trong xuất khẩu vật tư, hai nước đang thực hiện những bước cần thiết để khởi động việc sản xuất thiết bị quân sự tân tiến với sự hỗ trợ của các công ty Nga tại Việt Nam”.

Nga cũng đang hối thúc Việt Nam tạo điều kiện để Moscow xây dựng một trung tâm hậu cần dành cho việc sửa chữa, bảo trì các thiết bị quân sự và tàu biển.

Quân đội Việt Nam đang ngày càng được hiện đại hóa, tạo ra một nhu cầu cấp bách trong việc sửa chữa, đào tạo chuyên môn sâu – những điều mà các doanh nghiệp quốc phòng Nga có thể cung cấp. Ngoài ra, Nga cũng đã yêu cầu nâng cấp các cơ sở học viện quân sự để có thể đào tạo ra các chuyên gia quân sự tại Viêt Nam.

Cựu Đô đốc Úc James Goldrick đã có những ghi nhận liên quan đến việc mua 6 chiếc tàu ngầm lớp Kilo như sau, “Việt Nam đang cố gắng làm những điều mà không có lực lượng hải quân nào có thể thực hiện những việc tương tự trong thời gian gần đây, nhất là với một cơ sở khá khiêm tốn của Việt Nam ở thời điểm hiện tại“. Ông kết luận, “trong thời gian tới, số lượng tàu chiến được chuyển giao sẽ tăng cao… và các chuyên gia Nga chắc chắn sẽ phải lên bờ”.

Tóm lại, “gấu tuyết” đã trở lại Việt Nam. Trong những năm tới, các công ty Nga sẽ hỗ trợ Việt Nam trong việc phục vụ và duy trì những trang thiết bị quân sự hiện tại mà Việt Nam đã mua từ Nga. Các công ty quốc phòng của Nga sẽ hỗ trợ Việt nam trong việc hợp tác sản xuất các loại tên lửa và vũ khí phòng không và đường biển trong thời gian tới. Các nhân viên cũng như các chuyên gia của Nga cũng sẽ giúp Việt Nam trong việc vận hành và đào tạo hạm đội tàu ngầm.

Các cơ sở quân sự được xây dựng tại Vịnh Cam Ranh có thể dự kiến sẽ là nơi tiếp tế và sửa chữa tàu hải quân của Nga trên đường từ VIễn Đông đến Vịnh Aden và ngược lại. Như Tuyên bố Chung ngày 14 tháng Mười một tiết lộ, liên doanh dầu khí Việt Nam – Nga sẽ tiếp tục thăm dò và sản xuất khí đốt hydrocarbon trên thềm lục địa Việt Nam. Nga và Việt Nam do đó sẽ có lợi ích đồng dạng trong việc duy trì hòa bình và ổn định tại khu vực Biển Đông.

©  Bản tiếng Việt TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC – www.phiatruoc.info

Leave a Reply

Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ không chịu trách nhiệm về những thông tin, hoạt động hay bài viết
về Tập Hợp nếu các thông tin không được đăng tải chính thức trên trang thtndc.info.